محمدمهدی سیدناصری، مدیر گروه انتشاراتی ذکر در گفتگو با خبرنگار مهر درباره حضور خود در هفتمین نمایشگاه مجازی بین المللی کتاب تهران گفت: تصمیمی که از سوی گروه انتشاراتی ذکر گرفته شده است بر این قرار است که با تمام توان خود در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران حضور پیدا کند. اما نمیتوانیم این حضور را صرفاً در قالب یک «تصمیم اجرایی» توضیح دهیم، به دلیل اینکه در شرایطی که جامعه از دل یک تنش و تجاوز و حمله ۴۰ روزه توسط امریکا و رژیم صهیونیستی و یک آتشبس شکننده عبور کرده، حضور در نمایشگاه کتاب دیگر یک اقدام اداری نیست، بلکه یک «موضع فرهنگی» است.
در لحظات ناایمن فرهنگ باید به مرکز بازگردد
مدیر گروه انتشاراتی ذکر، نمایشگاه کتاب فعلی را ایستادگی فرهنگی دانست و افزود: برای ما، نمایشگاه کتاب در چنین بزنگاهی، ادامه یک کار روزمره نیست؛ بلکه نوعی اعلام ایستادگی فرهنگی است. وقتی منطقه هنوز در وضعیت بیثباتی روانی و سیاسی قرار دارد، طبیعی است که برخی تصور کنند باید فرهنگ را به حاشیه برد و به وضعیت انتظار فرو رفت. اما نگاه ما دقیقاً برعکس است. در لحظههایی که ناامنی افزایش پیدا میکند، فرهنگ باید به مرکز بازگردد، نه به حاشیه.
وی با اشاره به حضور ۱۶۰۰ عنوان اثر در نشرهای قاصدک و متمم در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب بیان کرد: گروه انتشاراتی ذکر بهعنوان بخشی از یک منظومه فرهنگی که شامل نشر قاصدک و نشر متمم نیز هست با ۱۶۰۰ عنوان در نمایشگاه حاضر میشود و از ابتدا بر این باور بوده که کتاب در ایران فقط یک محصول نیست، بلکه یک «زیرساخت هویتی» است. ما با کتاب فقط بازار تولید نمیکنیم؛ ما با کتاب در حال حفظ یک نوع تداوم فرهنگی هستیم. تداومی که اگرچه در ظاهر آرام است، اما در عمق خود کاملاً استراتژیک و تمدنی است.
سیدناصری الویت گروه انتشاراتی خود را بازنمایی نقش فرهنگ در عبور از بحران دانست و گفت: در این دوره خاص نیز، ما از ماهها قبل برنامهریزی خود را برای نمایشگاه آغاز کرده بودیم، اما طبیعتاً شرایط منطقهای باعث شد این برنامهریزی بازتعریف شود. ما با یک نگاه صرفاً تجاری وارد نمایشگاه نشدیم. اولویت ما در این دوره، بازنمایی نقش فرهنگ در عبور از بحران است؛ یعنی اینکه نشان بدهیم جامعه ایرانی در میانه تنشهای ژئوپلیتیکی هنوز کتاب را بهعنوان ابزار فهم جهان کنار نگذاشته است.
کودکان امروز روایت دوران بحرانی فردا را بازسازی میکنند
مدیر گروه انتشاراتی ذکر با بیان اهداف نشر خود در این دوره از نمایشگاه مجازی کتاب اظهار کرد: در این نمایشگاه، تمرکز ما بر چند محور اصلی است: نخست، کتابهای کودک و نوجوان که برای ما فقط یک حوزه نشر نیست، بلکه سرمایهگذاری روی آینده فرهنگی ایران است. کودک امروز، همان کسی است که فردا روایت این دورههای بحرانی را بازسازی خواهد کرد. دوم، آثار آموزشی و تربیتی که به بازسازی پیوند میان خانواده، مدرسه و فرهنگ کمک میکند. و سوم، کتابهایی که به نوعی به مسئله «فهم رنج، بحران و تابآوری اجتماعی» میپردازند. نکته مهم این است که در شرایط پس از جنگ، جامعه معمولاً وارد یک وضعیت دوگانه میشود: یا میل به فراموشی دارد یا گرفتار بازتولید اضطراب میشود. نقش نشر در این میان بسیار حساس است؛ چون ما باید بتوانیم میان این دو وضعیت، یک مسیر سوم ایجاد کنیم: مسیر فهمپذیر کردن تجربه. یعنی جامعه نه در رنج متوقف شود و نه از آن فرار کند، بلکه آن را تبدیل به فهم، روایت و حافظه کند.
وی با بیان اینکه روایت باعث حفظ هویت ایرانی خواهد شد افزود: از منظر کلانتر، حضور ما در نمایشگاه را باید در چارچوب یک نگاه ملی به فرهنگ دید. ایران در طول تاریخ خود نشان داده که در لحظههایی که فشار بیرونی افزایش یافته، قدرت اصلیاش را از فرهنگ گرفته است، نه از ابزارهای موقت قدرت. از شاهنامه تا ادبیات معاصر، از سنتهای شفاهی تا نشر مدرن، همواره این «روایت» بوده که هویت ایرانی را حفظ کرده است. ما در انتشارات ذکر خود را ادامهدهنده همین زنجیره میدانیم.
غیبت در صحنه فرهنگ برابر با واگذاری میدان است
سیدناصری در ادامه با تاکید بر حضور موثر ناشران در چنین شرایط جنگی گفت: بنابراین، پاسخ من فقط این نیست که در نمایشگاه «بله، حضور داریم». پاسخ دقیقتر این است که ما ناگزیر به حضور هستیم؛ چون غیبت در چنین لحظهای، به معنای واگذاری میدان معناست. اگر فرهنگ در زمان بحران عقبنشینی کند، جای آن را روایتهای سطحی، هیجانی یا غیرسازنده پر میکنند. و این دقیقاً نقطهای است که نقش نشر اهمیت راهبردی پیدا میکند.
مدیر گروه انتشاراتی ذکر در پایان نمایشگاه کتاب را یک مواجهه تمدنی دانست و افزود: نمایشگاه مجازی کتاب برای ما فقط یک رویداد نیست؛ یک «صحنه مواجهه تمدنی» است. مواجهه میان جامعه و خودش، میان گذشته و آینده، و میان رنج و امکان. اگر بخواهم در یک جمله جمعبندی کنم: ما در این نمایشگاه حضور داریم، چون باور داریم که کتاب در ایران، نه پایان یک فرآیند فرهنگی، بلکه آغاز بازسازی آینده است.
نظر شما